MÔ HÌNH GIÁO DỤC CỦA TRƯỜNG TIỂU HỌC NGÔI SAO HÀ NỘI
Mỗi trẻ em thông minh theo những kiểu khác nhau. Mỗi kiểu thông minh là một cách sử dụng não bộ khác nhau. Mỗi kiểu thông minh đều có thể được phát triển và bồi đắp tùy thuộc vào sự tương tác tích cực của chính các em với môi trường sống xung quanh. Vì vậy,vấn đề quan trọng nhất là hỗ trợ và nuôi dưỡng các kiểu thông minh này như thếnào ngay từ tuổi tiểu học? Nhóm chuyên gia giáo dục của Trường tiểu học Ngôi Sao Hà Nội do PGS. TS. Nguyễn Công Khanh phụ trách đã nghiên cứu xây dựng mô hình: Trường học ưu Việt - Giáo dục phát triển đa trí thông minh.
Mục tiêu chiến lược
Mô hình Trường học ưu Việt – Giáo dục phát triển đa trí thông minh – được triển khai tại Trường tiểu học Ngôi Sao Hà Nội từ năm học 2010-2011 là sự kết hợp những ưu thế của mô hình giáo dục tiểu học chất lượng cao của Trường tiểu học Đoàn Thị Điểm Hà Nội với các mô hình giáo dục tiến tiến của quốc tế. Mô hình này tập trung xây dựng phát triển một môi trường giáo dục thuận lợi mà ở đó mỗi học sinh đều có cơ hội tốt nhất để:
- Có kiến thức phổ thông (theo chuẩn của Bộ GD&ĐT) vữngvàng,
- Có khả năng tiếng Anh và tin học vượt trội;
- Phát triển các năng lực trí tuệ: IQ, CQ, EQ, SQ… dựa trên tố chất của từng học sinh;
- Giáo dục hình thành các giá trị sống và rèn luyện kỹ năng sống;
- Phát triển kỹ năng lãnh đạo ngay từ tuổi tiểu học;
- Hình thành những nét nhân cách cốt lõi (độc lập, chủ động, tự tin và kiên trì vượt khó);
- Hiểu biết lịch sử, văn hoá Việt Nam và thế giới (ý thức của người công dân toàn cầu).
Mô hình Trường học ưu Việt – Giáo dục phát triển đa trí thông minh có sự kế thừa, kết hợp những yếu tố tinh hoa, hợp lý của mô hình trường học đa trí tuệ của Mỹ (Multiple Intelligence, USA), mô hình trường học thân thiện (UNICEF) và mô hình trường học xuất sắc của Singgapore (School Excellence Model – SEM, Singapore) đáp ứng được các yêu cầu giáo dục phát triển các dạng trí tuệ khác nhau, dựa trên những lý thuyết mới nhất về giáo dục nhân cách, trí tuệ, giá trị sống và phát triển kỹ năng sống nhằm phát triển toàn diện nhân cách của học sinh Việt Nam.
Mô hình này đòi hỏi sự kết hợp của 3 lực lượng giáo dục chính như là 3 đỉnh tam giác:
- (1) Chuyên gia thiết kế các chương trình giáo dục bổ trợ, đào tạo GV các phương pháp dạy học tương tác, dạy học trải nghiệm, dạy học kiến tạo, dạy học qua trò chơi… lấy học sinh làm trung tâm nhằm tích cực hóa người học;
- (2) Giáo viên được chuyên gia đào tạo…thuần thục các phương pháp dạy học tương tác, dạy học trải nghiệm, dạy học tích cực, dạy học kiến tạo… lấy học sinh làm trung tâm… dạy lồng ghép các chương trình giáo dục bổ trợ vào chương trình của Bộ GD&ĐT;
- (3) Cha mẹ được tư vấn về phương pháp giáo dục, cách thức dạy con theo các phương pháp khoa học… Cả 3 lực lượng này cùng hướng về học sinh (nằm ở tâm của tam giác này) để khơi nguồn trí tuệ, thắp sáng tài năng.
Chiến lược phát triển
I- Tầm nhìn
Ngôi Sao Hà Nội theo đuổi mô hình Trường học Ưu Việt - giáo dục phát triển đa trí thông minh, có chất lượng, uy tín ở tầm quốc tế và là mô hình trường học tốt nhất để phụ huynh lựa chọn.
II- Sứ mệnh
Nhà trường có sứ mệnh cung cấp tri thức, khơi nguồn các năng lực trí tuệ, cảm xúc, giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống và tư vấn cho cha mẹ phương pháp giáo dục tiến tiến để cùngnhà trường nuôi dưỡng các em thành những con người ưu tú, những nhà lãnh đạo của tương lai.
III- Triết lý giáo dục
Tạo dựng môi trường giáodục thuận lợi nhất để học sinh:
Tích cực khám phá, liên tục trải nghiệm, giầu tương tác
Liên tục:
Gieo ý nghĩ lạc quan, để gặt hái hành vi tích cực
Gieo hành vi tích cực để gặt hái thói quen tốt
Gieo thói quen tốt để gặt hái tính cách bản lĩnh sáng tạo
Gieo tích cách sáng tạo để gặt hái thànhcông cuộc đời
IV- Mục tiêu giáo dục
Trường tiểu học Ngôi Sao Hà Nội ngoài việc tuân thủ mục tiêu giáo dục học sinh đạt chuẩn kiến thức phổ thông theo cấp học (cho từng khối lớp) được Bộ GD&ĐT quy định cho các trường tiểu học, còn đặt ra mục tiêu M.A.S.T.E.R – xây dựng các chương trình giáo dục bổ trợ song hành với chương trình chuẩn của Bộ GD&ĐT: phát triển đa trí thông minh và các phẩm chất nhân cách, ưu tiên giáo dục giá trị sống, phát triển kỹ năng sống, kỹ năng lãnh đạo. Trên cơ sở tập trung vào 6 thành tố cối lõi sau:
M (Management) - Quản trị: nuôi dưỡng, khuyến khích khả năng quản trị, được tạo cơ hội để các em trải nghiệm, hình thành các thói quen tự giúp mình, biết lãnh đạo quản lý hành vi.Điều này có ý nghĩa quyết định đến sự thành công sau này của các em.
A (Achievement) – Thành đạt: học sinh luôn có cơ hội để thể hiện, trải nghiệm thực tế, để nhận ra các năng lực, các giá trị của bản thân và biết cách làm thế nào để đạt thành tích học tập. Sự thành công của mỗi học sinh phụ thuộc đáng kể vào động cơ học tập, động cơ thành đạt và biết kịp thời nắm bắt các cơ hội để thành đạt.
S (Social skills) - Kỹnăng xã hội: HS được dạy các kỹ năng giao tiếp kết bạn, kỹ năng hợp tác nhóm, kỹ năng thuyết trình, kỹ năng giải quyết vấn đề… kỹ năng đồng cảm, làm chủ cảm xúc, chia sẻ, biết quan tâm đến người khác. Đây là chìa khoá giúp các em thành công học đường và có cuộc sống sau này hạnh phúc hơn.
T (Thinking) - Khả năngtư duy: hình thành khả năng tư duy phê phán, tư duy sáng tạo, luôn biết hành động trên cơ sở suy nghĩ cân nhắc đến hậu quả của hành vi. Đó là hành trang giúp trẻ mở cánh cửa của toà lâu đài tri thức, để thích ứng với môi trường sống ngày càng mở cửa, hội nhập và xu thế quốc tế hóa, toàn cầu hóa.
E (Emotion) – Cảm xúc: hình thành khả năng nhận biết cảm xúc, hiểu cảm xúc, duy trì cảm xúc tích cực để hỗ trợ tư duy, kiểmsoát, quản lý, làm chủ cảm xúc. Đây là năng lực cốt lõi giúp các em gặt hái những thành công trong cuộc sống.
R (Research)- Tìm tòi khám phá: nuôi dưỡng nhu cầu ham hiểu biết, say mê khám phá thế giới xung quanh. Chỉ có đam mê tìm tòi, tích cực khám phá, mới giúp trẻ nhận ra bao điều kỳ diệu của cuộc sống và kích hoạt các năng lực tiềm ẩn thành tài năng.
V - Các giá trị cốt lõi
Nhà trường tập trungphát triển 8 giá trị cốt lõi sau:
1. Tập trung vào học sinh 5.Sáng tạo và đổi mới
2. Giáo viên là quyết định 6.Chia sẻ và đồng cảm
3. Ham học, học suốt đời 7.Tự giác và trách nhiệm
4. Hợp tác nhóm 8.Nhằm đến sự xuất sắc
VI - Chương trình giáo dục
Ngoài những yêu cầuchung về đào tạo đối với cấp tiểu học phải tuân thủ theo chương trình chuẩn củaBộ GD&ĐT, nhóm chuyên gia do PGS.TS. Nguyễn Công Khanh phụ trách chịu trách nhiệm thiết kế riêng các chương trình giáo dục bổ trợ song hành, phù hợp với từng nhóm tuổi.
Những nét cơ bản của chương trình giáo dục:
- Phát triển những năng lực trí tuệ cốt lõi: các năng lực nhận thức (quan sát, tập trung chú ý, giải thích, suy luận nhân quả, suy luận đối lập, tư duy phê phán…); các năng lực sáng tạo (sáng tạo thôngqua tưởng tượng, liên tưởng tự do, sáng tạo trong giải quyết tình huống, sángtạo trong các hoạt động nhóm, đặt câu hỏi và trả lời câu hỏi…); các năng lực cảm xúc (nhận biết cảm xúc, hiểu cảm xúc, duy trì cảm xúc tích cực để hỗ trợ tưduy, kiểm soát, quản lý, làm chủ cảm xúc). Sử dụng các phương pháp dạy học đa giác quan để kích hoạt cả hai bán cầu não, đặc biệt là bán não phải.
- Giáo dục giá trị sống, phát triển các kỹ năng sống: Học sinh được học các bài học trải nghiệm về giáo dục giá trị sống (giá trị người, biết tôn trọng bản thân và người khác, biết chấp nhận sự đa dạng, sự khác biệt, biết chia sẻ, biết quan tâm đến người khác...), đồng thời học sinhcũng được dạy các kỹ năng cơ bản như: kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng ứngphó stress, kỹ năng giao tiếp, kết bạn, kỹ năng hợp tác nhóm, kỹ năng thuyết phục, kỹ năng tự quản, kỹ năng đồng cảm, chia sẻ…kỹ năng lãnh đạo bản thân và người khác.
- Phát triển các nét nhân cách: Học sinh được tạo nhiều cơ hội để thể hiện các khả năng, luôn khuyến khích tính chủ động, độc lập, giúp các em sớm nhận ra các năng lực, các giá trị của bản thân để nuôi dưỡng lòng tự tin, tính sáng tạo, kiên trì vượt khó.
- Phát triển thể lực và sức khỏe: Học sinh được hướng dẫn các tư thế ngồi học, cách cầm bút, các bài tập thư giãn mắt, chống cận thị học đường... các bài tập thể dục nhịp điệu, các bài tập yoga cơ bản... nhằm hình thành các thói quen rèn luyện thể lực và nền tảng sức khỏe tinh thần giúp học sinh hoàn thành tốt các nhiệm vụ học tập.
- Chú trọng đến cá nhân: Chương trình được dạy theo phương pháp phân hóa hay cá nhân hóa nhằm phát huy tối đa các ưu thế cá nhân của từng học sinh. Chú trọng khích lệ tinh thần ham học hỏi và tích cực tham gia vào các hoạt động học tập khác nhau, giúp học sinh dễ dàng thích ứng, hoà nhập vào các mối quan hệ xã hội ngày càng mở rộng.
PGS. TS Nguyễn Công Khanh
